TEKTONİK
Plaka Hareketleri
Litosfer,levha adı verilen ve kırık zonları ile sınırlanan
mozaik şeklinde çok sayıda parçadan oluşmuştur.Konveksiyon
akımları şeklinde yerin iç dinamiğinden,kendi ekseni
etrafındaki dönüşlerinden ve diğer çekim güçlerinden
kaynaklanan etkiler nedeni ile levhalar birbirlerine göre;
1.Açılma (diverjan)
2.Transform (doğrultuya karşıt veya paralel)
3.Yaklaşma (konverjan) hareketleri
yapabilmektedir.
Diverjan levha sınırlarında açılma hareketi ile yeni
litosfer türemesi,okyanus ortası sırtlarındaki rift
adını verdiğimiz açılma eksenlerinde ortaya çıkmaktadır.Buna
karşılık yeni türeyen litosfer kadar eski litosfer,yüzeyde
hendeklerin boy boy izlendiği dalma batma zonu (yitim
zonu) nda alta dalarak,700 km. derine kadar sokulma
yapabilmektedir.Dalma batma olayının oluştuğu levha sınırları
konverjan levha sınırı olarak nitelendirilir.Eski
litosfer üst mantonun alt sınırında oradaki
fizikokimyasal koşullarda özümlenerek tekrar manto
gerecine dönüşür.Böylece manto gerecinden türeyen
litosfer yine manto gerecine dönüşmüş olur.Bu olgu
litosferik döngünün bir bakıma büyük dolaşımını
oluşturmaktadır. (
Daha geniş bilgi için Litosfer
bölümüne bakınız! )
|